.gif)
Theo thống kê của tổ chức môi trường thế giới, ước tính mỗi năm có khoảng 2, 4 triệu tấn dầu thô đổ ra biển, các nguồn ô nhiễm từ đất liền chiếm 50%, rò rỉ tự nhiên 11%, phóng xạ hạt nhân 13%, tai nạn tàu bè 6% và hoạt động của tàu thuyền 18%. Biển Việt Nam đang đứng trước những nguy cơ ô nhiễm cao trong tương lai. Nguyên nhân trước mắt là do chịu ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu mang lại, bên cạnh đó là những khó khăn về kinh tế và chính sách chưa đồng bộ ảnh hưởng đến việc giải quyết những sự cố thiên nhiên đột xuất. Một nguyên nhân chủ yếu là ô nhiễm do các dòng sông từ đất liền. Nước ta có tới trên 100 con sông trong đó có hơn 10 sông đang ở mức độ ô nhiễm nặng, điển hình như sông Cầu, sông Đáy, sông Thị Vải… Tất cả các con sông đều đổ ra biển, kéo theo đó là nguồn ô nhiễm từ đất liền mang ra như chất thải công nghiệp, nông nghiệp, làng nghề, nước thải chưa xử lý, hóa chất, thuốc trừ sâu, rác, phế thải vật liệu xây dựng…
Những loại rác không phân hủy được thì trôi nổi ven biển, lắng xuống đáy biển, rác phân hủy được thì sẽ hòa tan và lan truyền trong toàn khối nước biển. Ngoài ra, các công trình du lịch ngày càng “mọc” lên như nấm, lại thiếu quy hoạch khoa học, thiếu hệ thống xử lý nước thải, chất thải… Bên cạnh đó là ô nhiễm từ việc nuôi trồng thủy sản một cách bừa bãi của người dân, nạn khai thác titan ồ ạt làm ảnh hưởng xấu đến môi trường biển.
Những tác động đó đã khiến môi trường sinh thái biển Việt Nam tiếp tục suy giảm, tính đa dạng sinh học, nhất là vùng ven bờ ngày càng bị đe dọa như rừng ngập mặn, rạn san hô. Cho tới nay, có khoảng 85 loài trong tình trạng nguy cấp ở nhiều mức độ khác nhau, trên 70 loài đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam. Trong những năm 2002, 2003 ở Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa đã xảy ra hiện tượng thủy triều đỏ gây thiệt hại lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản. Trong vòng chưa đầy 6 tháng cuối năm 2006 đến đầu 2007 đã có khoảng 21.600 đến 51.800 tấn dầu trôi nổi gây ô nhiễm biển từ Bắc đến Nam. Trong đó chỉ có 20 tỉnh, thành ven biển vớt và xử lý được hơn 1.700 tấn, số còn lại đã khuyếch tán, lan rộng gây ảnh hưởng xấu cho sinh vật, thực vật biển.
Ô nhiễm không khí cũng có tác động mạnh mẽ tới môi trường sinh thái biển. Nồng độ CO2 trong không khí gia tăng sẽ khiến lượng CO2 trong nước biển tăng dẫn đến thay đổi môi trường sống của các loài thực vật biển. Điều đó sẽ khiến cho tốc độ tuyệt chủng diễn ra ngày càng nhanh. Hiện nay, 90% rạn san hô tại biển Việt Nam đang bị đe dọa hủy hoại.
Một trong những phương thức hiệu quả nhất nhằm bảo vệ môi trường sinh thái biển được đưa ra là xây dựng các khu bảo tồn biển. Vào tháng 9/2013, Hội thảo “Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học và góp ý cho dự thảo Quy hoạch tổng thể bảo tồn đa dạng sinh học cả nước” đã đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, cả nước có thêm 41 khu bảo tồn biển. Tuy nhiên để thiết lập và phát triển bền vững các khu bảo tồn thực sự là một bài toán nan giải. Chính vì thế, việc bảo vệ môi trường biển, bảo vệ đa dạng sinh học là vấn đề cấp bách cần được chú trọng hiện nay.
(Trí Thức)
Ô nhiễm môi trường biển - bài toán khó giải của Việt Nam
