Nghĩ về 63 từ trong thư Đại tướng gửi GS Ngô Bảo Châu

(Kênh 13) – 63 từ trong bức thư vẻn vẹn có 313 từ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là câu hỏi không chỉ đặt ra cho nền khoa học nước nhà.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp chụp cùng đội tuyển thi Toán học quốc tế vào năm 1989 – GS Ngô Bảo Châu đứng phía bên phải Đại tướng

Cuốn “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự nghiệp khoa học, giáo dục và đào tạo” của NXB Trường Đại học Sư phạm Hà Nội vừa ra mắt đã nhận được sự chú ý của dư luận, đặc biệt trong đó lần đầu tiên công bố Thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi GS. Ngô Bảo Châu.

Ngay sau khi nhận được tin GS. Ngô Bảo Châu đoạt giải thưởng Fields danh giá về Toán học năm 2010, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gửi thư chúc mừng tới GS. Châu. Bức thư giản dị, chứa chan tình cảm của một vị tướng “khai quốc công thần” tới một giáo sư trẻ đã thể hiện tấm lòng, tình cảm, sự quan tâm sâu sắc và đặc biệt là niềm tin tưởng vào thế hệ trí thức trẻ Việt Nam.

Trong bức thư chứa chan tình cảm đó, có 63 từ không chỉ khiến những nhà giáo dục Việt Nam phải suy nghĩ. Đó là: “Thành tựu khoa học mà nhà toán học trẻ Ngô Bảo Châu đạt được đã khẳng định: Với một môi trường hoạt động khoa học thực sự dân chủ, bình đẳng, khuyến khích tư duy độc lập và tinh thần tự do sáng tạo, trí tuệ Việt Nam hoàn toàn có khả năng vươn tới những đỉnh cao trí tuệ của nhân loại”.

Công bằng mà nói, những thành tựu mà GS. Châu có được hôm nay công lao phần lớn thuộc về các nhà khoa học và môi trường giáo dục nước Pháp. Nói cách khác, nếu Ngô Bảo Châu ở Việt Nam thì không thể có một GS. Ngô Bảo Châu của ngày hôm nay. Đó là một sự thật bởi giống như cái cây muốn tốt không chỉ cần một hạt giống tốt mà còn phải cần đến mảnh đất tốt, thời tiết tốt và người gieo trồng, chăm sóc tốt.

GS. Ngô Bảo Châu đã có may mắn hội tụ được tất cả các điều kiện lý tưởng đó.

Trong thư gửi GS. Châu, Đại tướng đã khẳng định “trí tuệ Việt Nam hoàn toàn có khả năng vươn tới những đỉnh cao trí tuệ của nhân loại”- Tức là ta đã có hạt giống tốt. Thế nhưng dường như ẩn sau đó là một loạt các câu hỏi đó là chúng ta đã có một “môi trường hoạt động khoa học thực sự dân chủ, bình đẳng, khuyến khích tư duy độc lập và tinh thần tự do sáng tạo” hay chưa. Câu trả lời không thể khác ít nhất là đến thời điểm này có lẽ là chưa.

Với 63 từ trong bức thư vẻn vẹn có 313 từ của vị Chủ tịch danh dự Hội Khuyến học Việt Nam – Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng chính là câu hỏi không chỉ đặt ra cho nền khoa học nước nhà.

Nói cách khác, khi mà chưa có hoạt động khoa học thực sự dân chủ, bình đẳng, khuyến khích tư duy độc lập và tinh thần tự do sáng tạo thì nền khoa học Việt Nam vẫn nằm trong vùng trũng và việc chiếm lĩnh đỉnh cao trí tuệ vẫn còn là một giấc mơ xa vời.

(Trí Thức)

Nghĩ về 63 từ trong thư Đại tướng gửi GS Ngô Bảo Châu

Bức ảnh hiếm: GS Ngô Bảo Châu chụp cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Vào năm 1989, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tiếp đón và chào mừng đoàn thi Toán Olympic quốc tế ở Cộng hoà Liên bang Đức trở về. Trong đoàn khi ấy có GS Ngô Bảo Châu.

Vào năm 1989, GS Ngô Bảo Châu là một trong những thành viên thuộc đội tuyển thi Toán học quốc tế ở Cộng hòa liên bang Đức. Ở kỳ thi này, GS Ngô Bảo Châu đã giành được Huy chương Vàng. Khi đội tuyển trở về nước, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tới đón tiếp và chúc mừng rất niềm nở và ân cần, khiến những người có mặt đều vô cùng xúc động.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp chụp cùng đội tuyển thi Toán học quốc tế vào năm 1989 – GS Ngô Bảo Châu đứng phía bên phải Đại tướng (Nguồn: facebook Phương Nhung)

Mới đây trên trang facebook cá nhân, một bạn trẻ có tên là Phương Nhung đã chía sẻ một bức ảnh vô cùng quý giá của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đội tuyển thi Toán học quốc tế năm 1989 – trong đó có GS Ngô Bảo Châu.

(Trí Thức Trẻ)

Bức ảnh hiếm: GS Ngô Bảo Châu chụp cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Giáo sư Xoay nhớ lời "rửa nhục" của Tướng Giáp

“Thế hệ cha anh đã rửa được nỗi nhục mất nước, thế hệ ngày nay phải rửa được nỗi nhục nghèo nàn, lạc hậu…”

Đinh Tiến Dũng được biết đến với nhân vật Giáo sư Cù Trọng Xoay trong chương trình “Hỏi xoáy, đáp xoay”. Tên tuổi anh có sức ảnh hưởng lớn tới giới trẻ với gần 1 triệu người yêu thích trên mạng xã hội.

Là một người con Việt Nam, Đinh Tiến Dũng chứa chan vô vàn cảm xúc trước sự ra đi của vị Đại tướng của dân tộc. Băn khoăn không biết viết gì, nói gì… anh nhớ lại lời dặn của Đại tướng trong một sự kiện mới đây mình tham dự.

Trên trang cá nhân của anh, Đinh Tiến Dũng chia sẻ: “Trang page này lấy tên Giáo sư Xoay, nhưng hôm nay xin phép cả nhà cho mình kể câu chuyện của Đinh Tiến Dũng, (bởi nhân vật Giáo sư Xoay thường gắn với những gì vui vẻ, tếu táo… đôi khi không phù hợp khi nói những câu chuyện thế này).

Mấy ngày qua, một bầu không khí thương tiếc bao trùm khi chúng ta đón nhận thông tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từ trần. Tôi cứ nghĩ mãi, không biết nên viết gì lên đây, viết gì ra cũng thấy chưa đủ với cảm xúc trong lòng. Nhưng thôi, tôi cứ viết ra những gì mình đang nghĩ.

Tôi nhớ lại ngày 2/9 vừa mới đây, chúng tôi tổ chức một đêm nhạc ôn lại truyền thống trong chính sân vườn nhà Đại tướng. Xen lẫn những ca khúc về cuộc kháng chiến, về Bác Hồ, về Điện Biên Phủ…, những người con của Đại tướng cũng thay nhau kể cho chúng tôi về cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Giữa khu vườn in đậm hình bóng của Đại tướng, các anh chị nhắc lại cho chúng tôi lời dặn dò của ông dành thế hệ trẻ: “Thế hệ cha anh đã rửa được nỗi nhục mất nước, thế hệ ngày nay phải rửa được nỗi nhục nghèo nàn, lạc hậu…”. Nhiều cán bộ công nghệ và các thầy cô giáo trẻ ngồi dự trong sân vườn hôm đó lặng đi, chúng tôi biết con đường phía trước còn quá nhiều việc để làm.

Chúng ta luôn ghi nhớ công lao của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và vì vậy chúng ta cũng phải có trách nhiệm ghi nhớ những lời dặn dò của ông.

Thoạt nhìn, nước ta có vẻ không lạc hậu so với thế giới lắm, khi chúng ta nằm trong top 20 quốc gia có nhiều người dùng Internet nhất. Có tới 20 triệu người Việt Nam đang dùng Facebook để post status kể lể, chia sẻ hoặc trách móc nhau hoặc phê phán cuộc đời mỗi ngày. Nhưng chúng ta quả thật đang còn nghèo và nghèo nhất lại là về tinh thần, chúng ta nghèo niềm tin vào những điều tốt đẹp, chúng ta nghèo những hình tượng tốt đẹp để noi theo, chúng ta nghèo cả sự kiên trì lao động sáng tạo, nghèo cả sự tự trọng bản thân, nghèo cả về khát vọng và ước mơ, nghèo cả về sự tử tế…

Những status của trang này thường là vui vẻ lạc quan, vì tôi không bao giờ muốn những điều đau khổ, những điều nhức nhối lớn thêm thông qua việc nhắc lại nó. Nhưng hôm nay thì cho phép tôi post một status “động chạm” này để chia sẻ với cả nhà những điều đang trăn trở trong lòng.

Nhiệm vụ “rửa nỗi nhục nghèo nàn, lạc hậu” của thế hệ chúng ta chắc chắn còn rất nhiều việc phải làm và chắc chắn cũng rất khó khăn, nhưng tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu bằng việc suy nghĩ những điều tử tế và làm những điều tử tế mỗi ngày… Vì tôi luôn tin rằng một xã hội tử tế thì không thể nào nghèo nàn và lạc hậu được…”.

Là người có tầm ảnh hướng khá lớn với giới trẻ, bài viết trăn trở của anh đã nhận được 1.973 lượt chia sẻ và hơn 20.000 lượt yêu thích.

(Xzone)

Giáo sư Xoay nhớ lời "rửa nhục" của Tướng Giáp

Giáo sư Ngô Bảo Châu: "Nếu thi rớt, đừng buồn nhiều!"

Nhà toán học người Việt đoạt giải Fields Ngô Bảo Châu không nói nhiều về thành công mà nhắc đến thất bại bởi đấy là bệ phóng để vươn tới. Quan trọng hơn, với khoa học, phải tin vào niềm đam mê của mình.

Sáng 13/8, tại TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, GS Ngô Bảo Châu đã gặp gỡ, nói chuyện với gần 1.000 học sinh và giáo viên các trường THPT trong tỉnh Bình Định cùng các học sinh Việt Nam đoạt giải tại cuộc thi Olympic toán quốc tế và vật lý quốc tế 2013.

Thành công từ thất bại

Hội trường Quang Trung với sức chứa hơn 700 chỗ ngồi đã chật cứng ngay từ sáng sớm. Trần Thị Vân Anh, học sinh (HS) lớp 12A6 Trường Quốc học Quy Nhơn, cho biết: “Nhiều bạn khác tiếc lắm vì không được dự. Mỗi lớp, do chỗ ngồi có hạn, trường chỉ cho 7 HS được dự thôi”.

GS Ngô Bảo Châu giao lưu với học sinh các trường THPT tại TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định sáng 13/8

Mở đầu buổi nói chuyện, GS Ngô Bảo Châu không đề cập sự thành công của mình hay những nhà toán học lừng danh trên thế giới mà thay vào đó, ông nói đến sự thất bại. GS Châu kể về thất bại của các nhà toán học từ cổ đại đến đương đại cùng những nỗ lực bền bỉ của họ nhằm để lại cho nền toán học thế giới những thành tựu to lớn.

Cuối cùng, ông kết luận: “Thất bại là mẹ thành công. Những thất bại ấy xuất phát từ sai lầm trong nhận thức ở một thời điểm nhất định. Tuy nhiên, họ đã cố gắng, kiên trì và thành công; làm thay đổi nhận thức, mở ra một chân trời mới cho khoa học”.

Khi Cao Quang Thịnh – HS lớp 12 toán, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn – hỏi về những thất bại của chính GS Ngô Bảo Châu, nhà toán học đoạt giải thưởng Fields danh giá, mỉm cười: “Với tôi thì phải hơn 1 lần thất bại”.

Nhà toán học 41 tuổi này kể về kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia năm mình học lớp 11. Trong kỳ thi ấy, Ngô Bảo Châu đã chứng minh đề thi bị sai nhưng không được hội đồng thi chấp nhận và Châu bị… rớt. Đến năm 2003, Ngô Bảo Châu đã nảy ra ý tưởng xây dựng công trình “Bổ đề cơ bản cho đại số Lie” mà sau này giúp ông đoạt giải thưởng Fields.

Tuy nhiên, khi trình bày ý tưởng và được thầy giáo của mình phản biện, ông lại rơi vào bế tắc. “Công trình của tôi như một bức tranh với nhiều mảnh ghép nhưng thiếu một mảnh thôi, tôi chưa tìm ra và tôi đã thất bại” – GS Châu tâm sự.

Ông miệt mài tìm “mảnh ghép” cuối cùng. Vào năm 2005, khi một giáo sư người nước ngoài tư vấn cho Ngô Bảo Châu con đường để tìm “mảnh ghép” cuối cùng, ông đã tìm ra và hoàn thành công trình năm 2007. “Vậy thì nếu thi rớt ở một cuộc thi nào đó, các em đừng buồn nhiều. Hãy dành tâm trí để tìm ra chỗ nào làm ta rớt” – nhà toán học chia sẻ.

Truyền lửa khoa học 

Tại buổi gặp gỡ, dường như sự e ngại vốn có của những HS tỉnh Bình Định tan biến để nhường chỗ cho niềm đam mê được truyền cảm hứng từ GS Ngô Bảo Châu. Dù câu chuyện về nhà toán học hàng đầu Việt Nam này đã được nói nhiều nhưng những cánh tay từ bên dưới vẫn liên tục giơ lên xin được hỏi như muốn hiểu hết từng góc khuất của một con người vừa vĩ đại vừa bình dị kia.

Khi Nguyễn Phi Long, HS đến từ Trường THPT chuyên Sơn La, đoạt HCV Olympic Vật lý quốc tế 2013, đặt vấn đề về niềm đam mê hay định hướng học toán đối với GS Ngô Bảo Châu, ông không ngần ngại cho biết: Cả hai!

“Khi còn học tiểu học, tôi không hề mê học toán, trong khi lại mê nhiều thứ như văn chương, nghệ thuật và nhất là đọc sách. Nói thật, ngày đó tôi thích đi học vì ở đó có nhiều bạn để chơi” – GS Châu cười rồi kể tiếp: “Đến cuối lớp 5, tôi vẫn cộng trừ, nhân chia không rành. Cha tôi – GS-TS Ngô Huy Cẩn, nguyên Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Cơ học Việt Nam – cảm thấy con mình bất ổn nhưng ông không giỏi giáo dục phổ thông nên đã nhờ học trò “kèm” giúp. Không ngờ khi bị gò, tôi đâm ra yêu môn toán” – GS Châu kể.

“Có được đam mê đã khó, giữ được đam mê còn khó hơn” – quan điểm của Văn Dũng – HS lớp 10 toán, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn – được GS Ngô Bảo Châu ghi nhận bằng lời khuyên hãy tự tin với niềm đam mê của mình. “Mỗi người có một bí quyết riêng để nuôi dưỡng niềm đam mê nhưng nhìn chung phải tin với niềm đam mê của mình. Nếu em tin niềm đam mê của mình là đúng thì em sẽ giữ được” – GS Châu khuyên.

“Từ trước đến giờ, em không nghĩ GS Ngô Bảo Châu cũng trải qua những chuyện rất bình thường và đã gặp vô số thất bại như thế. Em như sáng ra nhiều điều từ cuộc nói chuyện của GS” – em Phùng Thị Mỹ Luông – lớp 10 toán, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn – nhận xét về cuộc gặp gỡ.

“Giáo dục phổ thông Việt Nam không tệ”

Tại cuộc gặp gỡ, GS Ngô Bảo Châu cho rằng ông không đồng ý với nhiều ý kiến nhìn nhận về giáo dục phổ thông ở Việt Nam. “Giáo dục phổ thông Việt Nam không tệ như nhiều người nói. Chúng ta thường so sánh về giáo dục Việt Nam với các nước Mỹ, Pháp… nhưng tôi muốn nói rằng giáo dục phổ thông ở Mỹ bị phân cấp giàu nghèo rất lớn. Trong khi đó, giáo dục ở Pháp cũng chỉ tập trung nhiều tại các trường công, dù đấy là những nước giàu và tiên tiến. Giáo dục Việt Nam đồng đều hơn” – GS Ngô Bảo Châu nhìn nhận.

(BNLĐ)

Giáo sư Ngô Bảo Châu: "Nếu thi rớt, đừng buồn nhiều!"