Ba sự thật về sinh mổ có thể khiến bạn bàng hoàng

Mức tử vong của mẹ cao gấp 4 lần, trẻ bị suy hô hấp gấp hai lần rưỡi và việc sinh mổ bị lạm dụng tại Việt Nam cao gấp 4 lần ngưỡng cho phép, so với sinh thường, báo cáo của chuyên gia Mỹ và Việt Nam mới đây. Vì sao?

Mẹ dễ tử vong hơn

Khả năng tử vong mẹ sinh mổ cao gấp 4 lần sinh thường. Đó chỉ là một trong hàng loạt cảnh báo đến nguy cơ sức khỏe có thể gây ra cho sản phụ và em bé khi chọn phương pháp này để “vượt cạn”, theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Nhung – Chủ tịch hội Phụ sản TP. Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu của bà cho thấy, những nguy cơ tai biến do gây tê mê, do chảy máu, nhiễm trùng, tai biến trong khi phẩu thuật như tổn thương bàng quang, băng huyết, rách thêm vết mổ tử cung, tổn thương đường tiết niệu, thuyên tắc mạch.

Ngoài ra, sẹo trên cổ tử cung còn có thể bị nứt trong những thai kỳ sau.

Tai biến khác của mổ lấy thai còn phải kể đến bệnh lạc nội tử cung, dính ruột, tắc ruột, nguy cơ nhau tiền đạo tăng 1,7 lần, nhau cài răng lược làm cho bệnh nhân phải cắt tử cung, nhau bong non, thai ngoài tử cung, đặc biệt là thai đóng ở ngay vết mổ sinh cũ.

PGS Nguyễn Thị Nhung vừa có tham luận khoa học tại Hội nghị y khoa thường niện Việt Nam lần hai, vào ngày 23.11 vừa qua.

Theo bà, thời gian nằm viện của mổ lấy thai sẽ dài hơn, tốn kém hơn. Sản phụ chịu đau đớn hơn, sự chăm sóc và cho con bú cũng bị ảnh hưởng hơn sinh thường….
Trẻ sinh mổ yếu hơn trẻ sinh thường

Trẻ sinh mổ suy giảm khả năng miễn dịch hơn trẻ sinh thường, theo nghiên cứu của Giáo sư Dennis L. Kásper, Đại học Harvard.

Ông công bố tại hội nghị y khoa thường niên Việt Nam lần thứ nhì này, trẻ sinh thường đi qua đường âm đạo nên phản ứng với những vi sinh vật có lợi theo cách làm cho hệ miễn dịch trẻ tốt hơn.

Theo đó, những đứa trẻ sinh mổ vì bị vô trùng hóa nên phải mất đến 6 tháng chúng mới có được hệ vi khuẩn đường ruột giống như trẻ sinh thường.

Do kháng thể yếu nên trẻ sinh mổ dễ mắc bệnh tiêu chảy, dị ứng, hen suyễn,…

Đối với trẻ mổ lấy thai, việc mổ gây ra những tai biến khác như dao mổ có thể phạm vào thai nhi.

Hội chứng suy hô hấp cấp (RDS) xảy ra đối với trẻ sinh mổ sớm và cũng xảy ra với ngay cả trẻ sinh mổ đã đủ trưởng thành, gấp 2,6 sinh thường

Trong khi đó, nhiều đứa trẻ sinh non, và điều này đang tăng, chỉ vì do cha mẹ chúng muốn mổ sinh vào ngày, giờ mà họ tin là “đẹp”.

Việt Nam lạm dụng gấp 4 lần mức an toàn

Mặc dù mổ lấy thai có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và con nhưng đáng lo ngại là nó đang được áp dụng phổ biến trên thế giới và cả Việt Nam.

Theo khuyến cáo của Tố chức Y tế thế giới, tỉ lệ mổ lấy thai tốt nhất là dưới 15%. Trong khí đó tỉ lệ này ở nước ta hiện nay là 40%, gấp 4 lần mức an toàn.

Nguyên nhân làm cho tỉ lệ mổ lấy thai tăng là do: số người sinh con so tăng, mẹ lớn tuổi mới mang thai, song thai, có vết mổ lấy thai cũ, máy soi tim thai giúp phát hiện sớm các trường hợp suy thai.

Nhưng điều đáng báo động là động lực thúc đẩy tỉ lệ mổ lấy thai tăng cao không phải vì lý do y khoa.

Về phía bác sĩ, muốn sinh nhanh để đỡ tốn thời gian theo dõi. Vì một ca sinh mổ chỉ diễn ra trong khoảng 20 – 30 phút, trong khi chờ sinh thường đến 12 giờ.

Mổ lấy thai giúp bệnh biện tăng thêm viện phí hơn sinh thường. Có lẽ đây là lý do tỉ lệ mổ lấy thai ở bệnh viện tư cao hơn bệnh viện công.

Trong khi đó sản phụ và người nhà muốn sinh mổ vì sợ đau, muốn giữ sự rắn chắc của tầng sinh môn và nhất là sinh theo lá số tử vi (chọn ngày, giờ tốt).

Cuộc sống khấm khá, kỹ thuật y khoa phát triển không ngừng dễ đánh lừa sự lựa chọn mổ lấy thai của nhiều sản phụ, nhất là ở các đô

Hội nghị y khoa thường niên Việt Nam lần 2 thu hút 600 chuyên gia trong và ngoài nước, bàn về nhiều chủ đề. Trong ảnh, giáo sư Dennis L. Kásper ở bìa trái. Ảnh: Dư Khanh.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, dù đã được áp dụng phổ biến trên toàn thế giới nhưng mổ lấy thai vẫn là một phương pháp không an toàn. Do đó, chỉ sinh mổ khi không thể sinh thường được.

Về phía thầy thuốc, theo qui định của ngành, mổ lấy thai không vì lý do y khoa là vi phạm y đức. Song trên thực tế , vì lợi ích cá nhân một bộ phận bác sĩ vẫn đồng thuận với mổ lấy thai khi không cần thiết. Vì vậy cần đẩy mạnh giáo dục y đức, nâng cao hiệu quả chẩn đoán bằng hội chẩn. Có vậy thì việc kéo giảm tỉ lệ mổ lấy thai xuống con số an toàn là dưới 15% theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới mới sớm thành hiện thực. PGS.TS.BS Nguyễn Thị Nhung kết luận.

(Báo Đất Việt)

Ba sự thật về sinh mổ có thể khiến bạn bàng hoàng

Trẻ sinh thường có hệ miễn dịch tốt hơn sinh mổ

Nhờ được tiếp nhận vi khuẩn có lợi trong môi trường âm đạo của mẹ, trẻ sinh thường có thể tự sản xuất hệ miễn dịch. Vì thế bé ít ốm vặt và nuôi cũng dễ hơn trẻ sinh mổ

Chia sẻ trong buổi nói chuyện với các phụ huynh của Hội quán các bà mẹ, bác sĩ Nguyễn Ban Mai (Phó khoa sản E, Bệnh viện Từ Dũ, TP HCM) cho biết, trước đây phần lớn trẻ được đẻ thường, khoảng 90%. Tuy nhiên, ngày càng nhiều người muốn sinh mổ vì sợ đau và một phần do muốn chọn ngày đẹp. Mổ đẻ tức là phẫu thuật vùng bụng bằng gây mê hoàn toàn hoặc gây tê vùng cột sống. Các bác sĩ sẽ mở ổ bụng và phần dưới của dạ con, lấy em bé ra, cắt rốn, sau đó bỏ nhau thai đi và khâu kín bụng theo trình tự ngược lại.

Tất nhiên, cũng có những lý do về mặt y học khiến việc mổ đẻ là cần thiết như bé nằm không đúng ngôi trong bụng mẹ (quay chân hoặc mông xuống dưới), nhau thai nằm chắn đường ra của bé (nhau tiền đạo), tỷ lệ giữa em bé và vùng xương chậu của mẹ không cân xứng (em bé to, vùng xương chậu của mẹ hẹp)… Những bác sĩ có kinh nghiệm có thể dự đoán được sinh mổ hay sinh thường ở ngay tuần thứ 36-38 của thai kỳ.

Cũng có trường hợp được tiên liệu đẻ thường nhưng trong quá trình lâm bồn phát sinh một số vấn đề như cổ tử cung không mở đủ rộng hoặc tim em bé có dấu hiệu xấu đi… thì lúc đó bác sĩ sẽ chỉ định mổ. Thời gian từ lúc gây tê đến khi lấy thai chỉ kéo dài 3 phút nên sản phụ không nên lo lắng là việc mổ chậm trễ có thể ảnh hưởng đến thai nhi.

Bác sĩ Mai nhận xét, tuyệt vời nhất là trẻ được sinh thường, bởi cái gì thuận với tự nhiên cũng tốt hơn. Khi ra đời bằng phương pháp sinh thường, bé sẽ biết lựa chiều phù hợp với khung xương của mẹ, biết chồng các xương của mình lại để có thể ra một cách dễ dàng nhất, ví dụ hai vai bé so lại, chân chụm lại, bé buộc phải ép ngực và lúc đó nước trong phổi sẽ ra hết. Khi bé khóc, phổi sẽ nở ra. Vì thế hệ hô hấp của những bé sinh thường bao giờ cũng tốt hơn sinh mổ.

Ngoài ra khi sinh thường, trẻ được tiếp xúc với dịch trong âm đạo của mẹ, được tiếp nhận vi sinh vật có lợi ở đây (âm đạo của một phụ nữ bình thường là nơi chung sống hòa bình của khoảng 22 loại vi khuẩn có lợi). Vì thế, tự cơ thể của bé có thể sản xuất hệ miễn dịch. Đây là bước quan trọng đầu tiên để phát triển hệ miễn dịch của trẻ.

Ở trẻ sinh mổ, bé không tiếp nhận được vi sinh vật có lợi từ âm đạo của mẹ, dẫn đến vi sinh vật có lợi chậm khu trú trong đường ruột, dẫn đến sự phát triển của hệ miễn dịch bị chậm trễ.

Môi trường bên ngoài đầu tiên mà bé ra đời bằng phương pháp sinh mổ tiếp xúc chính là không khí phòng mổ với rất nhiều mùi thuốc gây tê hay gây mê. Tuy đây là một môi trường được khử trùng nhưng không hoàn toàn vô trùng, vẫn có nhiều vi khuẩn gây hại có thể ẩn nấp ở đâu đó, và hệ miễn dịch của trẻ sinh mổ tự tạo ra khác hẳn với hệ miễn dịch của trẻ sinh thường.

Hệ miễn dịch phát triển chậm trễ khiến trẻ sinh mổ dễ mắc bệnh hơn trẻ sinh thường, đặc biệt là hen suyễn, bệnh về hô hấp, bệnh về đường tiêu hóa và dị ứng. Bạn có thể biết nguy cơ dị ứng của bé dựa vào tiền sử dị ứng của gia đình. Nếu cả hai vợ chồng đều từng bị dị ứng, nguy cơ dị ứng của bé sẽ là 60-80%; vợ hoặc chồng từng bị dị ứng, tỷ lệ dị ứng của trẻ là 20-40%; thậm chí dù cả bố và mẹ đều chưa từng bị dị ứng, vẫn có 15% trẻ sinh mổ có nguy cơ dị ứng.

Để giúp bé có hệ miễn dịch tốt hơn, bác sĩ Ban Mai khuyên các sản phụ hãy cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn ít nhất trong 6 tháng đầu tiên sau khi sinh. Đặc biệt, sữa mẹ trong 5 ngày đầu sau khi sinh chứa rất nhiều kháng thể quý giá. Những giọt sữa vàng đặc sánh, khác hẳn với những giọt sữa trắng trong sau này. Trong trường hợp không thể cho bé bú sữa mẹ, chế độ dinh dưỡng hàng ngày cần bổ sung vi sinh vật có lợi và giúp hỗ trợ hệ miễn dịch cho trẻ.

Bác sĩ cũng nhận xét, mặc dù có cảm tưởng mổ đẻ không có biến chứng nhưng các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ bị biến chứng ở các ca mổ đẻ cao gấp 3 lần so với ca đẻ bình thường. Ngoài ra, tỷ lệ biến chứng ở các ca mổ đẻ bắt buộc đối với mẹ và bé cũng cao hơn nhiều (do tác động của thuốc gây mê). Ngay cả vết sẹo mổ đẻ cũng có thể gây ra những vấn đề cho các lần mang thai và sinh đẻ sau này như bục vết mổ, nhau thai ăn vào vết mổ.

(VnExpress)

Trẻ sinh thường có hệ miễn dịch tốt hơn sinh mổ