Những phụ nữ làm công việc của đàn ông ở Sài Gòn

(Kênh 13) – Vì cuộc sống gia đình và “cơm áo gạo tiền”, nhiều phụ nữ chân yếu tay mềm chấp nhận làm những công việc nặng nhọc thường chỉ dành cho đàn ông.

Nói đến sửa xe mọi người thường nghĩ tới đó là công việc của đàn ông, nhưng tại Sài Gòn, không ít phụ nữ chọn cho mình cái nghề mưu sinh vất vả này. Trên 30 năm nay, những phụ nữ ở tiệm sửa xe đường Âu Cơ, quận Tân Bình vẫn miệt mài vá lốp xe máy, ô tô, xe tải. Ảnh: Trong các chị em, cô Ba là người có thâm niên nhất. Ở tuổi 60, cô có hơn 30 làm bạn với dầu nhớt.

Cả gia đình có 9 người con gái thì đến 7 người theo nghề sửa xe. Các cô chấp nhận sự nặng nhọc của nghề, bỏ qua những nhu cầu làm đẹp của bản thân vì miếng cơm manh áo. Ảnh: Trong số các chị em thì cô Đỗ Kim Hoàn (53 tuổi) vững tay nghề nhất. Không chỉ biết thay lốp, xăm xe mà cô còn sửa được máy, làm bố thắng, tăng sên, sửa xe tay ga…

Bốc vác là công việc không phải người đàn ông nào cũng làm được nhưng không ít phụ nữ chọn công việc nặng nhọc này làm “cần câu cơm”. Không kể nắng, mưa,  những chiếc xe tải chở phân đạm vừa dừng lại bên kênh Tẻ (quận 7, TP.HCM), hàng chục phu cảng, trong đó có nữ phu cảng (chủ yếu từ miền Tây) lập tức kề đôi vai gầy gò, chai sần vác từng bao đưa xuống tàu. Ảnh: Chị Lê Thị Tam (47 tuổi, quê Long An) cùng đồng nghiệp vác những bao tải phân đạm.

Đôi tay họ ghì chặt lấy bao hàng 50kg trên lưng, đôi chân bám chặt lấy thanh gỗ được bắc từ mé kênh xuống mạn tàu để làm cầu. Không chỉ công việc bấp bênh, đồng lương còm cõi mà tai nạn có thể ập xuống với họ bất cứ lúc nào. Ảnh: Nguy hiểm luôn rình rập bởi sức nặng của bao hàng, khi họ phải chênh vênh bước trên những tấm ván cao có khi đến gần chục mét.

Những “bóng hồng” mưu sinh bằng nghề lái xe buýt rất hiếm hoi ở Sài Gòn. “Có lẽ nhiều năm qua xe buýt gây chú ý nhiều vì gây tai nạn, kẹt xe đến nỗi nhiều bác tài lão làng cũng căng thẳng bỏ nghề, huống chi là nữ giới lại chọn nghề này nên nhiều người thấy lạ”, chị Lê Thị Hồng Hạnh, mới 26 tuổi nhưng đã sống với nghề gần 10 năm, cho biết. Ảnh: Chị Hạnh – một tài xế xe buýt “của hiếm” ở Sài Gòn.

Hàng đêm tại chợ đầu mối Thủ Đức, TP.HCM người ta vẫn bắt gặp những chị em làm chủ những chiếc xe tải lớn chở rau quả từ miền Tây về đây bán. Mọi người gọi các chị là “nữ hoàng” bóng đêm. Công việc bắt đầu từ chiều, chạy quanh các tỉnh thu gom hoa quả, đến tối xe khởi hành về Sài Gòn. Khoảng nửa đêm xe tới chợ đầu mối, chị xuống hàng và giao hàng cho các chủ mối. Nghỉ ngơi ít giờ lại quay xe đi lấy hàng chở ngược lại miền Tây giao cho các đại lý và kết thúc vào sáng hôm sau. Ảnh: Chị Trần Thị Phương Hồng (quận Thủ Đức) chạy xe tải vào bến để giao hàng cho các chủ mối.

Tại chợ đầu mối Thủ Đức, Bình Điền (quận 8), lẫn trong hàng trăm đàn ông là những nữ cửu vạn cùng đẩy kéo hàng. Họ làm việc lúc 8h tối khi những chuyến xe chở hàng đầu tiên về cho đến 6h sáng hôm sau.

Công việc đòi hỏi những phụ nữ này phải có sức khỏe dẻo dai mới có thể làm được trong đêm, mặt đường lô nhô đá, mùa mưa đầy bùn đất. Công việc vất vả, thu nhập bấp bênh, mỗi chuyến xe chỉ được vài chục ngàn nhưng vì cuộc sống gia đình nên họ phải theo nghề cực nhọc này. Ảnh: Chị Nguyễn Thị Út (quê Vĩnh Long) dừng xe hàng đầy ắp nghỉ ngơi ít phút trong khi chờ chất hàng vào sạp cho chủ.

Để có được đồng tiền chân chính, họ từ các miền quê lên thành phố mưu sinh bằng nghề phụ hồ, phải đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt, nguy hiểm để lo cho cuộc sống gia đình. Phần lớn chủ thầu không ký hợp đồng lao động, không mua bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn bởi đa số họ là lao động thời vụ. Ảnh: Trong xây dựng, không ít phụ nữ có thể làm những phần việc đòi hỏi sức khỏe và sự dẻo dai của đàn ông.

Theo sự phân công lao động thông thường, những công việc nặng nhọc dành cho nam giới, việc nhẹ do nữ giới đảm nhiệm nhưng không ít phụ nữ vẫn phải làm những công việc vượt quá sức mình, làm bạn với sắt thép, cát đá, xi măng,… Ảnh: Một nữ công nhân xây dựng làm việc như các đồng nghiệp nam trên một công trình xây dựng ở quận Phú Nhuận.

Lê Quân (Tổng hợp)

Những phụ nữ làm công việc của đàn ông ở Sài Gòn

Thanh niên Việt, thích chém gió, lười lao động

Những thị dân trẻ này dễ dàng lên danh sách chỗ ngồi, chỗ ăn nhưng rất vất vả đưa ra danh sách chỗ chơi, chỗ hoạt động, chỗ giải phóng năng lượng. Bởi vì ngay những người lớn tuổi hơn cũng chẳng biết làm gì. Sau những bữa tiệc, buffet hay lẩu, liên hoan cơ quan hay nhóm bạn, cánh trung niên cũng chỉ còn biết ra quán karaoke. Ít thấy họ chụp ảnh. Giới trẻ còn có động cơ và thực tiễn để chụp ảnh “tự sướng”, chứ cánh già nhìn nhau đã sợ, tự biết ngắm chính mình đáng sợ thế nào.

Ở Hà Nội, dễ thấy cảnh những nhóm bạn trẻ ăn mặc đẹp, ngồi trầm tư trong quán cà phê hoặc ở vỉa hè. Họ có thể ngồi xì xụp ăn phở trên ghế đẩu nhựa xanh đỏ, có thể gác chân trên ghế mây, tay lướt Facebook trên điện thoại thông minh. Nhưng mặt họ thường buồn…

Người ta ít thấy họ vận động, nhảy múa, có lẽ chỉ ở trong quán bar khi đêm xuống. Mà vũ trường mấy năm nay không được phép hoạt động ở Hà Nội sau vài vụ đâm chém nhau hoặc khách nhảy bị bắt quả tang dùng thuốc lắc. Ngay cả không gian cộng đồng cho giới trẻ mới nổi như Zone 9, một khu xí nghiệp dược phẩm bỏ không, giờ tập trung nhiều studio nghệ thuật, chụp ảnh hay quán cà phê “chất chơi” thuê lại, khách của những nơi này phần nhiều là ngồi. Ngồi mệt mỏi, ngồi ngẫm ngợi. Hành động đáng kể nhất là tạo dáng chụp ảnh. Vậy phải chăng đó là chân dung thị dân trẻ ngày nay?

Ngồi cả trong tâm trí

Những thị dân trẻ này dễ dàng lên danh sách chỗ ngồi, chỗ ăn nhưng rất vất vả đưa ra danh sách chỗ chơi, chỗ hoạt động, chỗ giải phóng năng lượng. Bởi vì ngay những người lớn tuổi hơn cũng chẳng biết làm gì. Sau những bữa tiệc, buffet hay lẩu, liên hoan cơ quan hay nhóm bạn, cánh trung niên cũng chỉ còn biết ra quán karaoke. Ít thấy họ chụp ảnh. Giới trẻ còn có động cơ và thực tiễn để chụp ảnh “tự sướng”, chứ cánh già nhìn nhau đã sợ, tự biết ngắm chính mình đáng sợ thế nào.

Người Việt trẻ ngày càng thích “chém gió” nhưng lại lười biếng?

Có lẽ nguồn vui còn lại của giới trẻ, một nguồn bất biến, ấy là tính đồng bọn, sự đông đảo của trang lứa. Không như những thành phố nhiều dân số cao niên như các nước phát triển, ở Hà Nội dễ dàng gặp người trẻ. Nhu cầu chia sẻ, tụ tập là tất yếu và những không gian cho họ cứ thế sinh sôi. Họ tạo không gian cho mình quanh những điểm tựa là một công trình kiến trúc nổi bật: Nhà thờ Lớn, Nhà hát Lớn, Hoàng thành Thăng Long, các con đường ven hồ Tây, các trung tâm thương mại lớn hoặc đơn giản là những phố cà phê san sát nhau Triệu Việt Vương, Nguyễn Hữu Huân, Hàng Nón. Những không gian mang lại cho họ cảm giác đồng hành. Đồng hành ở tư thế ngồi.

Họ gồm phần lớn trong số hơn 800.000 sinh viên đang học tại các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội và cả số những thị dân chọn công việc buôn bán từ khi còn trẻ. Xu hướng trẻ lâu, trẻ dai trong thế hệ 7X cũng khiến cho cộng đồng thị dân trẻ đông đảo hơn và gồm cả những nhân viên văn phòng U40 đã sống hai thập niên trong hình thức trẻ. Thâm niên ngồi khiến họ có thể đi lại nhiều, tập thể dục giữ phom hằng ngày nhưng trong tâm trí là một trạng thái tĩnh.

Xách balô lên và cần người ngắm

Cho đến năm nay, kết quả thống kê cho thấy số người sống ở đô thị nước ta đã chiếm khoảng 1/3 dân số. Từ con số này, ta có số cư dân đô thị dưới 40 tuổi khoảng 20 triệu người. Một con số không nhỏ và sẽ là đáng kể khi xét tới mức độ ảnh hưởng lên lối sống tiêu dùng, văn hóa chung.

Số thị dân trẻ này có được nhiều ưu đãi hơn cả trong xã hội Việt Nam. Họ được hưởng mọi thành tựu phát triển của xã hội sớm nhất, nhanh nhất. Họ đã đi được nhiều hơn cha anh. Họ đã khởi sinh ra phong trào “phượt” và gần như nơi nào của đất nước cũng có thị dân trẻ rong ruổi. Họ cũng đi phượt cả nước ngoài, những nơi cho phép họ khám phá thưởng ngoạn chứ không còn là chỉ mưu sinh.

Thế thì đâu phải họ chỉ ngồi? Có vẻ họ đi nhiều là đằng khác. Thoạt tiên, những câu chuyện như cô gái Huyền Chip chưa đến 20 tuổi “xách ba lô lên và đi” 25 nước khơi một nguồn cảm hứng trong giới trẻ thành thị. Cuốn sách thành best-seller, tác giả thì có được tiếng tăm. Tuy nhiên, nguồn cảm hứng này lại không được tạo ra một cách rõ ràng khiến dư luận hồ nghi động cơ của nó và liệu có sự giúp sức của một dự án đằng sau đó không, vì lẽ cuốn sách đưa ra thông tin quá nhiều sơ hở về các thủ tục xuất nhập cảnh cũng như việc kiếm tiền trang trải trên lộ trình của nhân vật chính. Đám đông từ lúc hưởng ứng cuồng nhiệt cuốn sách đã phản ứng dữ dội, tranh cãi kịch liệt và sau vài tháng thì mau chóng bỏ quên hiện tượng này và đến giờ cơ bản đã hạ nhiệt.

Nhìn lại cả quá trình, có phải đám đông gồm những người trẻ này phản đối sự phiêu lưu này không? Ở đây, người ta thấy một sự lựa chọn giá trị của giới trẻ. Trong cách phản đối có vẻ cực đoan kia, những thị dân trẻ đòi hỏi một sự xê dịch có vẻ giống những sô truyền hình thực tế được sản xuất hoàn hảo. Câu chuyện của Huyền Chip cũng giống một sô quảng bá rất nhiều nhưng đã không đáp ứng được sự đòi hỏi của lớp khán giả thị dân không nương tay kia. Trong mỗi con người trẻ ấy, sự hoài nghi ngự trị.

Sống là phản ứng ngay và luôn

Thị dân trẻ lúc nào cũng như một cỗ máy tốn nhiều năng lượng. Họ nhiễm căn bệnh tiêu hao quá mức, đôi lúc khiến họ như hung hãn, như cuồng bạo khi nhu cầu không được thỏa mãn, khi nhà cung cấp không như ý. Họ sẵn sàng bày tỏ ý kiến trên các trang mạng xã hội, trên các diễn đàn, thậm chí song song với sự kiện đang diễn ra. Họ có vẻ không đủ kiên nhẫn, không đợi độ lùi thời gian để suy ngẫm. Với họ, sống là phản ứng. Sống là trạng thái tức thời, là “bạn đang nghĩ gì?” trên Facebook, là cho tất cả mọi người thấy những điều đó, “ngay và luôn”.

Để thực hiện được điều đó, 15 triệu người dùng Facebook – mạng xã hội lớn nhất ở Việt Nam, 71,4% người dùng internet truy cập mạng này dẫn tới nó nghiễm nhiên đại diện cho internet – phải phụ thuộc vào hệ thống kết nối như đường cáp, WiFi hay 3G, những thứ đi liền với khu vực đô thị hơn là nông thôn hay vùng sâu, vùng xa. Hệ thống các đường truyền và sóng viễn thông đã cung cấp khả năng đáp ứng tận mỗi ngõ ngách đô thị. Tất nhiên, đã có nhiều người khai thác được lợi điểm này. Còn nơi nào truy cập được ngoài tại nhà, các điểm dịch vụ internet công cộng và quán cà phê?

Nói đến đây ta lại gặp hình ảnh quen thuộc đã nói ở đầu bài: những thị dân trẻ ngồi.

Ở Sài Gòn một dạo thịnh hành “cà phê bệt” – khách hàng là những người trẻ ngồi ở các vỉa hè hay bờ gạch kè vườn hoa, uống cà phê trong những ly pha từ các xe đẩy di động. Họ ngồi bệt đúng nghĩa xuống nền xi-măng hoặc lót chỗ bằng một tấm bìa các-tông từ vỏ thùng mì ăn liền. Còn ở Hà Nội, 2 năm nay rộ lên mốt cà phê “take away” – cà phê thanh toán trước rồi mang đi – nhưng thực tế chẳng ai cầm ly giấy mang đi mà vẫn ngồi ở quán, nhất là trên các ghế nhựa xanh đỏ ở vỉa hè, nhìn ra phố, nhìn cuộc sống chạy qua, biết rằng những người đi qua sẽ ngắm. Họ ngồi để triển lãm tuổi trẻ của họ.

(Người Lao Động)

Thanh niên Việt, thích chém gió, lười lao động

Tết của lao động ở nước ngoài: Ấm áp tình người

(Kênh 13) – Mặc dù đón Xuân xa nhà, nhưng không vì thế mà Tết trong lòng những lao động xa quê bớt sự tươi vui, ấm áp. Tết ở xứ người vẫn có bánh chưng, mâm ngũ quả, bàn thờ tổ tiên… và hơi ấm của tình cảm gia đình được thay thế bằng tình đoàn kết của cộng đồng người Việt ở nước ngoài

Ăn Tết xứ người

Lần đầu tiên đón Tết cổ truyền nơi xứ người, anh Lò Văn Vin (quê Trạm Tấu, Yên Bái) đang làm nông nghiệp tại Hàn Quốc không giấu nổi sự xúc động khi nhắc đến Tết Việt: “Các anh chị em ai ở đây cũng mong muốn được về quê hương ăn Tết nhưng công việc bận rộn, đi lại tốn kém nên chấp nhận đón Tết xa nhà thôi. Lần đầu tiên không đón Tết ở nhà nhưng cùng chuẩn bị Tết, tổ chức Tết cùng các anh chị ở đây khiến tôi thấy vui và vơi đi nỗi nhớ nhà.”

Chị Phạm Thị Thuận (quê huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh) đã 4 năm đón Tết tại Hàn Quốc cho biết, thông thường lao động Việt Nam ở Hàn Quốc được nghỉ Tết 2-3 ngày tùy từng công ty.

“Những ngày được nghỉ Tết, lao động sống và làm việc ở cùng thành phố thường tập hợp lại, góp tiền mua đồ làm bánh chưng, chuẩn bị đồ cúng Giao thừa. Sau đó, mọi người cũng đi thăm bạn bè, chúc Tết lẫn nhau. Ăn Tết ở Hàn Quốc khá đầy đủ về vật chất, chỉ thiếu tình cảm gia đình, phút ấm áp bên gia đình, những lúc ấy, gọi về cho gia đình là lại không thể cầm được nước mắt,” chị Phạm Thị Thuận tâm sự.

Bữa cơm Tết của người lao động tại Hàn Quốc. (Ảnh: Đại sứ quán Hàn Quốc)

Không riêng gì tại Hàn Quốc, hàng chục nghìn lao động tại Malaysia cũng háo hức chuẩn bị cho Tết Giáp Ngọ.

“Mặc dù Tết Âm lịch ở đây không được nghỉ nhiều như ở Việt Nam, nhưng mọi người cũng cố gắng tạo dựng không khí Tết bằng cách vẫn thực hiện đầy đủ những nghi lễ trước, trong và sau đêm Giao thừa, như: gói bánh chưng, chuẩn bị mâm ngũ quả, lập bàn thờ, đọc sớ cầu lộc, đi xông đất, hái lộc đầu năm…” anh Nguyễn Văn Hùng (quê Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) đang làm việc tại một nhà máy cơ khí ở Malaysia kể lại.

Chỉ riêng trong công ty của anh Hùng cũng có khoảng hơn 100 lao động Việt Nam ở rải rác trong ký túc xá của công ty. Họ chia thành từng nhóm tại từng khu ký túc xá, các khu trọ để tổ chức đón Tết.

“Không được ở bên gia đình nhưng không khí đông vui, đầm ấm của cộng đồng người Việt khi xa quê cũng vơi đi phần nào nỗi nhớ gia đình trong những giờ phút thiêng liêng,” anh Nguyến Văn Hùng nói.

Chung tay lo Tết ở nước ngoài

Hỗ trợ người lao động đanglàm việc ở nước ngoài tổ chức đón Tết Nguyên đán, các đại sứ quán tại các nước có nhiều lao động Việt Nam đang làm việc cũng tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi, ấm cúng trong dịp này.

Ông Bùi Công Định, phòng Hàn Quốc, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) cho biết: Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đã phối hợp để tổ chức Tết cộng đồng cho người Việt tại Hàn Quốc. Bên cạnh đó, nhiều lao động còn visa, được sự đồng ý của chủ công ty cũng đã mua vé máy bay chờ ngày bay về quê ăn Tết, sum họp gia đình.

“Tết Nguyên đán của cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc thường tổ chức vào khoảng 23, 24 tháng Chạp với sự tham gia của đại diện tổ chức như lao động, du học sinh, ban quản lý lao động, cô dâu Việt tại Hàn Quốc…. Bên cạnh đó, đông đảo lao động cũng tự tập trung đón Tết cùng với nhau,” ông Bùi Công Định cho biết thêm.

Cũng trong dịp Tết Nguyên đán này, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc sẽ mở cửa cho người Việt Nam có thể vào Chùa Một Cột trong khuôn viên Đại sứ quán Việt Nam ở Seoul để thắp hương, cầu lộc, cầu tài, cầu sức khỏe.

Không chỉ các đại sứ quán, các công ty xuất khẩu lao động cũng tổ chức Tết cho lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Ông Lê Xuân Luyện, Tổng Giám đốc Công ty Oleco cho biết: “Thông thường các năm, trong các chuyến bay dịp sát Tết hoặc có lao động Việt Nam sang làm việc thì phía công ty sẽ gửi bánh chưng, giò, quà Tết… cho các nhóm lao động. Năm nay, công ty đã chuẩn bị quà để chuyển theo lao động xuất khẩu đi Đài Loan, Malaysia.”

Trước đó, trong dịp giáp Tết, số người về nước ăn Tết đông, cộng với thông tin về việc Việt Nam tổ chức ân xá cho lao động hết hạn hợp đồng không về nước khiến cho số người có nhu cầu mua vé về nước tăng vọt. Các hãng hàng không đã phải tăng các chuyến bay đến những nơi có nhiều lao động Việt Nam đang sinh sống và làm việc./.

(Tri Thức)

Tết của lao động ở nước ngoài: Ấm áp tình người